Geschiedenis begrippen H5
Lijst downloaden(!)
Leren
Begrip
Uitleg
vrede van münster 1648
vredesverdrag tussen de republiek en spanje
gewest
bestuurlijke eenheid van een land
republiek der zeven verenigde nederlanden, 1588-17795
naam van nederland tussen 1588-1795
groot privilege 1477
document met bijzondere voorrechten die Maria van Bourgondië toekende aan de Nederlandse gewesten
staten-generaal
vergadering van de gezamenlijke gewestelijke staten
privileges
bijzondere rechten die door de heer van een gewest worden verleend
collaterale raden 1531
centrale bestuursraden, ingesteld door karel v ter bevordering van de centralisatie van de nederlanden
bloedplakkaat 1550
wet, vooral tegen ketters
beeldenstorm 1566
uitbarsting onder het calvinistische volk , waarbij kerken en kloosters ontdaan werden van katholieke versieringen
landvoogd/landvoogdes
plaatsvervanger van de landsheer in alle gewesten
plakkaat van verlatinge 1581
besluit van de staten-generaal om filips II niet meer te erkennen als vorst
soevereiniteit
hoogste macht
voc 1602
verenigde oost-indische compagnie, handelsonderneming met een monopolie op de handel met azie
staatsvorming
streven van vorsten om hun losse gebieden bijeen te brengen binnen een land met een centraal bestuur
standen
verschillende bevolkingsgroepen op basis van geboorte en afkomst
gewestelijke staten
bestuur van een gewest, gevormd door vertegenwoordigers van de drie standen: geestelijkheid, adel, burgerij
centralisatiepolitiek
het streven van vorsten naar het vestigen van een centraal bestuur met dezelfde wetten en regels
particularisme
het streven van de gewesten en steden in de nederlanden om hun zelfstandigheid te behouden
absolute macht
totale macht in handen van een vorst
stadhouder
plaatsvervanger van de heer binnen een gewest
raad van state
hoogste adviescollege van de landvoogd(es) / landsheer
geheime raad
bestuursorgaan dat verantwoordelijk is voor de beleidsvoering
raad van financiën
bestuursorgaan belast met de financiën
katholieke kerk
christenen die de paus als hoogste autoriteit erkennen
inquisitie
rechtbank van katholieke kerk voor het opsporen en bestrijden van ketterij
ketter
iemand die zich niet houdt aan de officiele katholieke leer
humanisme 1500
denkstroming waarbij het verstand en de vrije wil van de individuele mens en het opnieuw bestuderen van teksten uit de klassieke oudheid centraal staat
aflaat
document dat gekocht kon worden voor kwijtschelding van zonden
rijksdag
vergadering van alle vorsten van duitse rijk
ban
buiten de wet stellen; iemand in de ban doen, betekent dat die persoon niet meer door de wet wordt beschermd
hervorming, reformatie
splitsing in christelijke kerk in een rooms-katholiek en een protestants deel als gevolg van het optreden van luther en andere kerkhervormers in 16e eeuw
protestantisme
christelijke stroming die zich afscheidde van de katholieke kerk
vrede van augsburg 1555
vrede tussen de katholieke duitse keizer karel V en enkele protestantse duitse vorsten waarin werd bepaald dat de vorst het geloof in zijn gebied mocht bepalen
smeekschrift
verzoekschrift